20-04-07

West-Vlaams voor beginners (deel 4)

Het is alweer elf maanden geleden dat ik nog een stuk West-Vlaamse taalkunde met u gedeeld heb. Dat is veel te lang, vind ik zelf. Ik wil de leercurve hoog houden, - al was het maar in de ijdele hoop dat nabije vrienden mij in de toekomst niet langer stomverbaasd zouden aanstaren wanneer ik uitdrukking gebruik die hen vreemd is. West-Vlaams voor beginners, deel4.

 

Messannen <onov. ww.>: deren, storen

 

Opmerking vooraf: Het werkwoord ‘messannen’ wordt uitsluitend in de onpersoonlijke vorm gebruikt: ‘da messan nie!’, het stoort niet. Daarmee suggereert de West-Vlaamse medemens dat hinder van welke aard dan ook in voorkomend geval niet aan hem of haar toegeschreven kan worden.  Het werkwoord ‘messannen’ heeft de magische eigenschap dat de feitelijke hinder losgekoppeld wordt van de personen of voorwerpen die de hinder veroorzaken.

Enkele voorbeelden maken het duidelijk:

 

- Je zit op café aan de toog rustig wat te praten met een vriend, wanneer plotseling een man zich aandient die heinde en ver bekend staat als Mieleke Moeial. Wanneer hij u begroet met de zinsnede “Messanta ook mie ier zette?”, weet je dat het rustige tooggesprek zo goed als afgelopen is.

 

- Het is een prachtige lentevrijdag in april en je hebt je voorgenomen dit weekend een barbecue te organiseren. Op een bepaald ogenblik staat de agronomisch ingenieur van enkele huizen verderop voor de deur met de bede “Messanta okik vanachternoene bèr voere?”  (Hindert het als ik deze namiddag op het belendend perceel mijn mestactieplan tot uitvoer breng?) Je kan niet ja zeggen, want dan ben je ‘”van den Agalev”. En dus antwoord je “Banjètgie!” (Helemaal niet! Spuit u maar lustig in het rond!) om vervolgens het weekend door te brengen in een penetrante geur van drijfmest die elk gastronomisch esbattement onmogelijk maakt.

 

Het werkwoord ‘messannen’ ligt bovendien aan de basis van een zinsnede die als toevoegsel gebruikt wordt om de toehoorder tot bekwame spoed of toch minstens tot inschikkelijkheid, inschietelijkheid of toegeeflijkheid aan te sporen.

Enkele voorbeelden:

- “’k Zien vrêê conten damme ’n bitje geklapt en, mo kmoette nog nôa den zjeebee. Ot nie messan…” (Het was mij een waar genoegen even te kunnen bijpraten, maar ik moet helaas nog boodschappen doen.)

- “Zoeje nekjî willn gèrtn binst da’k stofzeuge? Ot nie messan…” (Mag ik u verzoeken even uit de weg te gaan staan of zitten, terwijl ik deze kamer schoonmaak.)

- “Chef, twieî pintn. Ot nie messan…” (Waarde waard, we wéten dat je een onverbeterlijke kletskous bent en als het van ons afhangt, sta je nog uren met die tooghangers te ouwehoeren. Het spijt ons oprecht dat we uw boeiende conversaties moeten onderbreken, maar we zouden het heel erg waarderen mocht u er in binnen afzienbare tijd alsnog in slagen twee pilsjes te bedienen.)

 

Uit bovenstaande voorbeelden mag duidelijk worden dat het West-Vlaams qua semantiek heel erg verwant is met het Engels. Vergelijk:

 

“I bought this painting by Guy Leclercq at artBrussels yesterday.”

“How interesting! For you…

 

“Me goân ton ne kieî goân zien zekere? ’t Is achter den drien.”

“Ik goân nog ieîn drink’n. Ot nie messan…”

 

 

Volgende week: de verbuiging van het veelzijdige appendix ‘Jakkendoe’

12:05 Gepost door Stof in Algemeen | Permalink | Commentaren (17) |  Facebook |

Commentaren

wuk daje hi ier zeht vint he moe hi de wireld nie uutlehh'n oe da wunder klapp'n é vint! ziet daze nommekir verstoan woreuver da wunder de hjilen tit zitt'n te zjiv'r'n...
jahendoeniet!

Gepost door: jeronimo | 20-04-07

Kan dat ondertiteld worden of moet ik daarvoor bij "In de gloria" zijn? Ik vind dialecten geweldig, ook al versta ik het niet altijd!

Gepost door: Sandrissimo | 20-04-07

handig als ik het goed begrijp, is het een soort toverwoord om in Westvlaanderen zowat alles gedaan te krijgen wat je wil?

Gepost door: grmpf | 21-04-07

Mesannen Wij zeggen in roeselare Besannen

Gepost door: Fré | 21-04-07

fascinerend wat een fascinerend taaltje toch. dankzij temptation island weet ik nu ook wat "jeunen" betekent :-)

Gepost door: fILLE | 21-04-07

Op een rijtje.... @Jeronimo: Nu begrijp je waarom ik toch een beetje uitkijk naar een blog-meeting. The West Flanders Conspiracy en zo...
@Sandrissimo: Geen ondertitels. Er is een actiegroep tégen ondertitels en Wim is voorzitterr. Ik wil geen ambras.
@Grmpf: Dit is nog maar de eerste sleutel tot zakelijk succes in West-Vlaanderen!
@Occie: Voor het Roeselaars pas ik. Ooit een hele nacht in Beveren zitten discussiëren over de uitdrukking 'Ba joât, njè!'
@Fille: Temptation Island? Jeunen? Moest dat niet gewoon 'jeuken' zijn? In koor met Occie en Jeronimo: " 't Stoâ geschreven en gedrukt, da'j moe scharten woâ da't jukt..."

Gepost door: Stof | 22-04-07

Re: Hoe kun je nu discussiëren over 'Ba joât, njè'... Is toch maar een betekenis voor, althans bij mijn weten en dat is Natuurlijk (wel), hé

Gepost door: Fré | 22-04-07

Gaat het volgende hoofdstuk over de naamvallen? Als ik het mij goed herinner gebruiken jullie die toch nog altijd...

Gepost door: Sandrissimo | 22-04-07

hewel, ik dacht nu echt ook dat het Besannen was... zou ik dan toch van Roeselare zijn???

Gepost door: Fie | 23-04-07

vaneigens da't "besann'n" è.

Mesannen: woroldzje't?

Gepost door: goldfish | 23-04-07

jakkendoe Was staaf gisteren weer in topvorm om de klanten te bedienen en zag zijn eega soms af van de eerste warmte?

Gepost door: MARKUS | 24-04-07

En hier zeggen ze : pesannen
Mo 't pesant, 't besant of 't mesant nie

Gepost door: adem | 25-04-07

Toetuzent zehn wiedr ook: messan. Pessan of bessan zoemook verstoan mo nie zelve zehn. Een goed antwoord op de sociale druk die ze up je lehn met "messan'n" is inderdoad 't hebruuk van "Jakkendoe". Dat et Stof hoet hezien. "'t Messan toh nie?" -"Jattoet!"

Gepost door: guidong gezelle | 29-05-07

jah ge doe gie da ni sligt mo t is volgnst ik besannen
mo ge doe da vree goe nje

zeg sluukes nje
dedaa

Gepost door: lolpants | 28-02-08

wat is.. wat betekend sluukes? :$

Gepost door: carlijn | 16-06-09

Dank! Ik ken perfekt de gebruikswijze van 'mesannen' maar welke is de etymologie van het woord?
In Oostende zegt men 'mesannen' ; in Middelkerke 'besannen' ... en gij nu ? leuk hé.
groetje
Krista

Gepost door: krista soenen | 19-10-09

Krista, inderdaad goede vraag " etymologie van het woord BESANNEN/MESANNEN ...

Ben je er ondertussen al uit ?

Ik weet het ook niet ... die ME-sant misschien iets vanuit 't frans ... je me sens pas ... of 'k voelen me niet ... oendert %

G'et een piente te goed ols je 't wit

Gepost door: De Bruggelink | 11-10-11

De commentaren zijn gesloten.